Odkrywaj fascynujące detale każdej planety i zanurz się w magiczny świat naszego układu słonecznego! Dzięki makiety planetarnemu można zobaczyć szczegóły takie jak rzeźba powierzchni, kolory atmosfery czy pierścienie Saturna. To możliwość cieszenia się pięknem kosmosu bez konieczności podróżowania setek tysięcy kilometrów Planety Układu Słonecznego. „Planety Układu Słonecznego” to ciała niebieskie krążące wokół naszej gwiazdy, Słońca, i odgrywające fundamentalną rolę w naszej wiedzy o wszechświecie. Te obiekty astronomiczne, składające się głównie ze skał i gazów, mają charakterystyczne cechy, które je wyróżniają i czynią z nich Teleskop Webba zrobił bezpośrednie zdjęcie planety spoza Układu Słonecznego Tomasz Mileszko na której można by się osiedlić. Wiemy też, że ma ona masę od 6 do 12 razy większą Obiekt wytwarza pole magnetyczne 200-krotnie silniejsze od pola Jowisza.Po raz pierwszy został zauważony w 2016 roku. Wtedy zakwalifikowano go jako brązowego karła, czyli jeden z obiektów zbyt wielki, by można je uznać za planety, a jednocześnie o masie zbyt małej, by mogły w nich zachodzić reakcje przemiany wodoru w tlen, które są głównym źródłem energii gwiazd. Pierścienie znajdujące się wokół Saturna to jeden bardziej charakterystycznych obrazów Układu Słonecznego. Pierścienie te to fragmenty skał pokryte zestalonym gazem i wirujące wokół planety. Przypuszcza się, że z materiału tworzącego te pierścienie zawierają materiał uformuje się kiedyś kolejny księżyc. Składają się ze skał, lodu, węgla, krzemu, metali. Planetoidy są pozostałościami wczesnej fazy tworzenia się Układu Słonecznego i powstały około 4,6 miliarda lat temu. Planetoidy . Merkury rozpocznij naukę jest najbliższą Słońca i najmniejszą planetą (0,055 masy Ziemi). Merkury nie ma naturalnych satelitów, a jedyne znane jego cechy geologiczne oprócz kraterów uderzeniowych to obłe grzbiety i urwiska, prawdopodobnie powstałe w okresie kurczenia się jego stygnącego wnętrza we wczesnej historii planety. Merkury prawie w ogóle nie posiada atmosfery gdyż jest ona "zdmuchiwana" przez wiatr słoneczny. Nie wiadomo dokładnie jak ukształtowały się jego stosunkowo duże żelazne jądro i cienki płaszcz. Według Wenus rozpocznij naukę jest zbliżona rozmiarami do Ziemi (0,815 masy Ziemi) i podobnie jak ona, ma gruby płynny płaszcz wokół żelaznego jądra i masywną atmosferę, 90 razy gęstszą niż ziemska. Wenus nie posiada satelitów. Jest najgorętszą planetą, temperatura powierzchni osiąga powyżej 400 °C, z powodu dużej zawartości gazów cieplarnianych w atmosferze. Nie posiada ona pola magnetycznego, które mogłoby zapobiec uszczupleniu jej gęstej atmosfery, co sugeruje że atmosfera jest stale uzupełniana przez aktywność wulkaniczn Ziemia rozpocznij naukę jest największą i najgęstszą z planet wewnętrznych, jedyną z pewnością aktywną geologicznie i jedyną znaną planetą, na której istnieje życie. Jej hydrosfera jest unikalna wśród planet skalistych. Jest także jedyną planetą gdzie została zaobserwowana tektonika płyt. Atmosfera ziemska jest odmienna od atmosfer pozostałych planet i jest wciąż kształtowana przez procesy biologiczne, dzięki którym zawiera 21% wolnego tlenu[30]. Posiada jednego naturalnego satelitę – Księżyc – jedynego dużego satelitę Mars rozpocznij naukę jest mniejszy niż Ziemia i Wenus (0,107 masy Ziemi). Ma rzadką atmosferę złożoną głównie z dwutlenku węgla. Jego powierzchnia jest usiana wieloma wulkanami takimi jak Olympus Mons i dolinami ryftowymi takimi jak Valles Marineris. Nie wiadomo, czy Mars wykazuje współcześnie aktywność geologiczną. Jego czerwona barwa pochodzi od gleby bogatej w tlenki żelaza[31]. Mars ma dwa niewielkie księżyce: Fobosa i Deimosa, które są prawdopodobnie przechwyconymi planetoidami Jowisz rozpocznij naukę ma masę równą 318 mas Ziemi, czyli 2,5 razy więcej niż wszystkie pozostałe planety Układu. Składa się w większości z wodoru i helu. Duża ilość ciepła pochodząca z wnętrza planety tworzy wiele interesujących zjawisk w jego atmosferze, takich jak równoleżnikowe pasma chmur czy Wielka Czerwona Plama. Jowisz posiada 63 znane księżyce. Cztery największe z nich, tzw. księżyce galileuszowe, wykazują podobieństwa do planet skalistych, takie jak wulkanizm i zjawiska tektoniczne[41]. Ganimedes, największy Saturn rozpocznij naukę słynie ze swoich szerokich i jasnych pierścieni. Pod względem budowy i składu atmosfery bardzo przypomina on Jowisza. Ma jednak bardzo małą gęstość, przy średnicy równej ok. 84% średnicy Jowisza jest ponad trzykrotnie mniej masywny. Posiada 60 znanych satelitów (oraz trzy, których istnienie nie zostało potwierdzone). Tytan i Enceladus są zbudowane w większości z lodu; wykazują też oznaki aktywności geologicznej (lodowe wulkany)[42]. Tytan jest większy niż Merkury i jest jedynym satelitą w Układz Uran rozpocznij naukę przy masie 14 mas Ziemi, jest najlżejszą z planet-olbrzymów. Jego unikalną cechą jest to, że obiega Słońce "leżąc na boku"; jego oś obrotu jest nachylona do ekliptyki pod kątem bliskim 90°. Ma także znacznie mniej aktywne jądro i wypromieniowuje mniej ciepła niż pozostałe olbrzymy[43] Uran ma 27 znanych księżyców (dane do stycznia 2009[44], spośród których największe to Tytania, Oberon, Umbriel, Ariel i Miranda). Neptun rozpocznij naukę chociaż nieco mniejszy od Urana, ma większą masę (równą 17 mas Ziemi) i większą gęstość. Wypromieniowuje też więcej ciepła, ale nie tak dużo jak Jowisz czy Saturn[45]. Neptun ma 13 znanych księżyców. Największy z nich, Tryton, jest geologicznie aktywny, posiada aktywne gejzery płynnego azotu[46]. Tryton jest jedynym znanym dużym satelitą poruszającym się wokół swojej planety w kierunku wstecznym – przeciwnym niż jej ruch wirowy. Układ słoneczny ma w sobie ogromną ilość różnych niezgłębionych ciekawostek oraz jeszcze niepoznanych ludzkości faktów. Coraz bardziej poznajemy kosmos, mimo że czynimy to małymi krokami. W tym temacie poznacie 32 różne ciekawostki dotyczące naszego układu słonecznego – czyli najbliższego ziemi otoczenia w kosmosie. 1. Najgorętszą planetą w naszym Układzie Słonecznym jest Wenus. Czyli druga planeta od słońca gdyż jest większa od Merkurego i pochłania więcej ciepła. 2. Największym Księżycem w Układzie Słonecznym jest Ganimedes należący do Jowisza i jest on także większy od całego Merkurego. 3. Wiatry na Neptunie osiągają prędkość nawet 2 tysięcy kilometrów na godzinę. 4. Na dzień dzisiejszy liczbę wszystkich znanych księżyców w Układzie Słonecznym szacuje się na około 173 satelity. Tylko Merkury i Wenus nie mają żadnych księżyców, przykładowo – Saturn ma ich 36 – liczba księżyców jakie są wykrywane stale rośnie. 5. Wszystkie 9 planet Układu Słonecznego stanowi mniej niż 1% masy Słońca. Największa planeta – Jowisz jest tak duża, że zmieściłaby w sobie pozostałe 8 planet wraz z ich księżycami. 6. Saturn jest bardzo lekki. Gdyby istniało tak duże naczynie z wodą pływałby on na powierzchni. Pamiętajmy że to olbrzym gazowy. 7. Na Marsie znajduje się wygasły wulkan o nazwie Olympus Mons, który jest najwyższym wzniesieniem Układu Słonecznego. Mierzy on około 26 000 metrów wysokości, czyli jest niemal 3 razy wyższy od Mt. Everestu. 8. Na pełne okrążenie swej orbity planeta Wenus potrzebuje 225 ziemskich dni. Pełen obrót wokół własnej osi wykonuje w przeciągu 243 ziemskich dni. A więc wenusjański dzień jest dłuższy niż wenusjański rok o aż 18 dni ziemskich. 9. Pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza znajduje się pas planetoid. Jest ich tam dziesiątki tysięcy. Przypuszcza się, że w wyniku silnej grawitacji Jowisza nie powstała z tego pasa jedna planeta. Największą z tych planetoid jest Ceres o średnicy około 947 km. 10. Tytan – księżyc Saturna to jedyny księżyc Układu Słonecznego posiadający gęstą atmosferę. 11. Na księżycu nie ma atmosfery więc pozostawione tam ślady będą trwały niemal wiecznie, bo nic ich nie zniszczy i nie będzie ich erozji – chyba że trafi w nie meteoryt lub zatrze je ktoś celowo lub przypadkowo w przyszłości. 12. Według nowych teorii Księżyc powstał w wyniku kolizji Ziemi z inną planetą zbliżoną rozmiarami do Marsa. Była to gigantyczna kolizja pierwotnych planet układu. 13. Każdego roku Księżyc oddala się od Ziemi o 3,8 cm – z czego średnia oddalania może stale rosnąć przez osłabienie pól grawitacyjnych. 14. Mars wydaje się być czerwony bo pokryty jest tlenkiem żelaza (rdzą). 15. Temperatura na Merkurym waha się od 430 C w dzień na plusie jak pada na powierzchnie promienie słońca do -140 C w nocy. 16. Słońce stanowi około 99,8% masy całego Układu Słonecznego. 17. Jowisz ma tak dużą masę, że dwukrotna masa wszystkich pozostałych planet w układzie słonecznym nie jest jej nawet równa. 18. Wenus nie obraca się wędrując wokół Słońca, więc nie ma tam pór roku. 19. Neptun potrzebuje 165 lat na okrążenie Słońca. Powodem jest między innymi jego duża elipsa przez duże oddalenie od słońca. 20. Tytan (księżyc Saturna) posiada całe oceany stworzone z ciekłego metanu. 21. Z 67 księżycami Jowisz jest planetą o największej ilości księżyców w układzie słonecznym. 22. Grawitacja na naszym Księżycu jest około 6 razy słabsza od ziemskiej – każdy tam by czuł się bardzo lekki ale i z czasem chorował na niskie ciśnienie, o ile by grawitacja nie została wyrównana sztucznie. 23. Wenus obraca się w przeciwnym kierunku niż inne planety – w końcu stamtąd według przysłowia pochodzą kobiety. 24. Księżyc ziemski Jest piątym co do wielkości księżycem w Układzie Słonecznym. 25. Przeciętna odległość od środka Ziemi do środka Księżyca to 384 403 km, co stanowi mniej więcej 30 razy średnicę ziemi. 26. Dzień na Merkurym jest dwa razy dłuższy niż rok. Wokół osi obraca się bardzo wolno ale okrążenie słońca zajmuje mniej niż 88 dni. 27. Pojazd kosmiczny musi rozpędzić się do około 7,91 km/s aby pokonać ziemską grawitację. Lub przy starcie z ziemi minimum 11,19 km/s wykorzystując prędkość ucieczki. A może w końcu powstanie jakiś napęd anty grawitacyjny. 28. Największym radioteleskopem w Polsce jest 32-metrowy RT-4 znajdujący się w Piwnicach koło Torunia – z czasem może powstanie i większy. 29. Skafander kosmonauty kosztuje nawet około 12 milionów dolarów – ale pewnie dlatego że to niszowa produkcja. 30. W 1962 roku Stany Zjednoczone wysadziły bombę wodorową w przestrzeni kosmicznej, która była 100 razy silniejsza niż ta w Hiroszimie – podobno były po tym następstwa z zakłóceniach elektromagnetycznych odczuwane w niektórych miejscach na ziemi. 31. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna jest najdroższym obiektem, jaki do tej pory zbudowała ludzkość. Obecny koszt to 150 mld USD – co dziwne nadal nie badamy kosmosu bezpośrednio i nie widać w tym zakresie jakiś znacznych postępów od dziesiątków lat – to daje do myślenia. 32. Atmosfera ziemska w różnych miejscach ma różną gęstość i temperaturę – a co za tym idzie – inaczej załamuje światło, poza tym “faluje”. Dzięki temu niektóre gwiazdy “mrugają”, wydaje się, że zmieniają barwę. Takie migoczące gwiazdy można zauważyć zwłaszcza dość nisko nad horyzontem. Jak widać układ słoneczny to także bardzo ciekawe miejsce jaki kryje przed nami jeszcze na pewno dziesiątki tysięcy tajemnic i ciekawostek na różnych poziomach naukowych. Warto pomyśleć jak mało znany jest pozostały kosmos i to co się w nim znajduję – w zasadzie nie znamy go jeszcze wcale, gdyż dopiero raczkujemy z poznaniem układu słonecznego bezpośrednio a co dopiero reszty kosmosu. Zapraszamy do kolejnych tematów. UKŁAD SŁONECZNY - MODEL MODEL UKŁADU SŁONECZNEGO – Zabawka została stworzona dla młodych odkrywców ciekawych świata oraz wszechświata. W zestawie znajduje się: układ słoneczny do malowania, farby, pędzelek, stojak oraz zestaw montażowy. Przy odrobinie cierpliwości i wytrwałości powstanie niesamowity model układu słonecznego, który będzie wyjątkową ozdobą dziecięcego pokoju lub prezentem od serca. ŚWIECI W CIEMNOŚCI – Zestaw posiada 7 intensywnych kolorów, na które pomalować możemy model. Jeden z nich (biały) powoduje, że pomalowana nim planeta świeci w ciemności. Dzięki temu układ słoneczny świetnie sprawdzi się jako lampka nocna, która wieczorem umili dziecku zasypianie. ŁATWY W MONTAŻU – Model niezwykle szybko i łatwo się składa, dzięki czemu dzieci mogą robić to samodzielnie, bez pomocy rodziców/opiekunów. Wystarczy wykręcić kawałki modelu z szablonu, złożyć połówki planet w całość, a następnie włożyć metalowe pręciki w otwory na dole kulek i przymocować do stojaka. Możemy pomalować planety przed lub po złożeniu układu słonecznego. KREATYWNA ZABAWA – Zabawka nie tylko świetnie zajmie czas dziecka. Nauczy go również cierpliwości, staranności i rozwinie kreatywność. Przy okazji pociecha może przyswoić nazwy planet w naszym układzie słonecznym i dowiedzieć się o nich kilku ciekawych informacji. Jest to idealny, pomysłowy prezent, dla dzieci, które lubią malować, oraz wykonywać inne prace manualne. SPECYFIKACJA - wymiary (szer/dł/wys): 16/10/9cm; waga w opakowaniu: 0,19kg; certyfikaty: CE i EN 71; wiek: 8+. SPECYFIKACJA wymiary (szer/dł/wys): 16/10/9cm waga w opakowaniu: 0,19kg certyfikaty: CE i EN 71 wiek: 8+ Ten wyjątkowy zestaw pozwoli samodzielnie stworzyć Twojemu dziecku prawdziwy model naszego układu słonecznego. W skład zabawki wchodzi: szablon, na którym znajduje się 8 planet, stojak, 7 kolorów farb, pędzelek oraz mały zestaw do montażu w postaci metalowych drucików, na których mocowane są kulki. Bardzo łatwo i szybko się go składa dzięki czemu pociecha może wykonać cały model sama. Model układu słonecznego oprócz tego, że sprawia niesamowitą frajdę małemu projektantowi, pomaga mu poznać wszechświat. Dzięki zabawie pozna nazwy wszystkich 8 planet oraz ciekawe informacje na ich temat. Idealnie nadaje się dla dzieci, które lubią malowanie, modelowanie i inne prace ręczne. Jest świetnym pomysłem na prezent. Jedna z farb zawartych w zestawie posiada właściwości, które sprawiają, że świeci w ciemności. Można mieszać ją z innymi kolorami farbek aby uzyskać wyjątkowe, błyszczące wykończenie. Świetnie posłuży zatem jako ozdoba pokoju dziecięcego, która swoim blaskiem będzie towarzyszyć dziecku podczas zasypiania. Planety Układu Słonecznego Układ Słoneczny to Słońce, planety i inne obiekty związane grawitacyjnie ze Słońcem. Planety to: Merkury, Wenus, Ziemia, Mars, Jowisz, Saturn, Uran, Neptun, Pluton. Dookoła planet krążą księżyce o budowie zbliżonej do planet ziemskich, ponadto Jowisz, Saturn, Uran i Neptun posiadają pierścienie. Między orbitami Marsa i Jowisza znajduje się większość orbit planetoid. Innym rodzajem ciał układu słonecznego są komety, poruszające się po wydłużonych orbitach w rozległym obszarze nazywanym obłokiem Oorta. Oprócz tego nasz układ przemierzają liczne kosmolity i meteroidy w tzw. rojach lub pojedynczo. Układ Słoneczny jest elementem Drogi Mlecznej, czyli naszej galaktyki i jest położony w odległości ponad 30 tysięcy lat świetlnych od jej centrum. Powstał około 5 miliardów lat temu w wyniku grawitacyjnej kondensacji obłoku pyłowo-gazowego, w którego centrum utworzyło się Słońce. Początkowo wokół Słońca powstał dysk materii międzygwiezdnej, z którego po pewnym czasie, również pod wpływem grawitacji utworzyły się planety, planetoidy i komety. Formowanie się układu trwało kilkadziesiąt milionów lat. W znanych poglądowych modelach Układu Słonecznego każda planeta krąży wokół Słońca po ściśle określonej orbicie, zachowując stosowny dystans do swoich sąsiadów. Na tej niebiańskiej karuzeli planety się kręcą, odkąd astronomowie zaczęli rejestrować ich ruchy, a z modeli matematycznych wynika, że ta bardzo stabilna konfiguracja utrzymuje się przez większość liczącej miliarda lat historii Układu Słonecznego. Kuszące jest więc założenie, że planety "narodziły się" na orbitach, na których dzisiaj je obserwujemy. Z pewnością jest to najprostsza hipoteza. Współcześni astronomowie sądzili na ogół, że obserwowane odległości planet od Słońca wskazują na miejsca ich narodzin w mgławicy protosłonecznej - pierwotnym dysku gazowo - pyłowym, który dał początek Układowi Słonecznemu. Z promieni orbit planet wnioskowano o rozkładzie masy wewnątrz tego obiektu. Dysponując tą podstawową informacją, teoretycy nałożyli ograniczenia na charakter i skale czasowe formowania się planet. Wskutek tego większość naszej wiedzy o prehistorii Układu Słonecznego oparta jest na założeniu, że planety narodziły się na swych obecnych orbitach. Przyjmuje się jednak powszechnie, że wiele mniejszych ciał Układu Słonecznego planetoidy, komety i księżyce planet zmieniło swoje orbity w ciągu ostatnich mld lat, i to niekiedy w nader dramatyczny sposób. Dobitnym świadectwem dynamicznego zachowania niektórych obiektów w Układzie Słonecznym była zagłada komety Shoemaker-Levy 9, która w 1994 roku uderzyła w Jowisza. Jeszcze mniejsze obiekty cząstki międzyplanetarne o rozmiarach mili- i mikrometrów, wytrząsane z komet i planetoid ewoluują bardziej płynnie, łagodnie przesuwając się w stronę Słońca i opadając deszczem meteorytów na napotkane planety. Planety układu słonecznego Merkury Najbliżej słońca, średnio około 58 mln km, krąży Merkury. Jego promień wynosi 38% promienia Ziemi a masa - zaledwie 5,5% masy naszej planety. Średnia gęstość zbliżona jest do średniej gęstości naszego globu. Przyspieszenie sił ciężkości na powierzchni - około 3,7 m/s^2. Merkury obiega Słońce w okresie około 88 dni ziemskich. Jeden obrót planety dookoła własnej osi trwa 58 dób ziemskich co oznacza że doba słoneczna trwa na Merkurym 176 dni ziemskich. Wenus Wenus jest planetą prawie dorównującą Ziemi rozmiarami. Jej promień to 95% promienia ziemskiego (6052 km) a masa - 81,5% masy Ziemi. Średnia gęstość to 5,25 Mg/m^3. Przyśpieszenie siły ciężkości na powierzchni Wenus wynosi około 8,9 m/s. Schemat budowy wewnętrznej jest podobny do ziemskiego, składa się z płynnego żelaznego jądra otoczonego płaszczem i skorupą, jednak w odróżnieniu od Ziemi skorupa Wenus jest jednym wielkim kontynentem, nie występuje podział na płyty tektoniczne. Ziemia Ziemski glob otacza gęsta atmosfera składająca się w 78% z azotu, w 21% z tlenu oraz domieszek argonu, dwutlenku węgla i neonu. Zawartość pary wodnej w normalnych warunkach waha się między 0,1 a 2,8% Średnie odległość od Słońca- 149,6 mln km Okres obiegu wokół Słońca- 365,26 dni Średnia prędkość na orbicie- 29,9 km/s Promień równikowy- 6378 km Promień średni- 6371 km Masa- 5,975 1024 kg Mars Mars jest ostatnią z planet "ziemskich". Znacznie mniejszy od Ziemi pod względem rozmiarów - 53% promienia Ziemi, oraz masy - 10,7% masy Ziemi. Budowa wewnętrzna jest podobna do budowy wewnętrznej Ziemi - płynne żelazne jądro, płaszcz oraz tak jak w przypadku Wenus i Merkurego jednolita skorupa. Powierzchnia Marsa przypomina suchą i zimną pustynię i górski krajobraz. Piasek uformowany jest w wydmy. Na Marsie występują formacje kraterów, które uległy znacznie silniejszej erozji niż na Księżycu, dolin przypominających koryta ziemskich rzek, obszarów aluwialnych, uskoków, oraz wielkich wzniesień wulkanicznych. Jowisz Jowisz jest największą planetą naszego układu i pierwszą należącą do rodziny planet-olbrzymów. Średnica równikowa planety wynosi 142980 km, czyli jest ponad 11 razy większa od promienia Ziemi. Średnica biegunowa Jowisza jest o 8400 km mniejsza. Przyczyną tak silnego spłaszczenia planety jest jej szybka rotacja. Masa Jowisza jest 318 razy większa od masy Ziemi, ale przy tym przeszło 1000 razy mniejsza od masy Słońca. Jowisz posiada skład chemiczny podobny do Słońca czyli głównie wodór i hel, lecz żeby stać się gwiazdą musiałby być ponad 30 razy masywniejszy. Saturn Saturn jest ostatnią planetą widoczna okiem nieuzbrojonym. Wygląda jak jedna z najjaśniejszych gwiazd nieba. Saturn jest bardzo podobny budową do Jowisza. Jego średnica równikowa wynosi prawie 121000 km, jest także silnie spłaszczony wskutek szybkiej rotacji. Na tarczy planety wyróżniają się pasma chmur, podobnie jak na Jowiszu; podobny jest również ich skład chemiczny, a także skład chemiczny całej atmosfery Saturna. Temperatura powierzchniowych warstw atmosfery wynosi około -165 stopni Celsjusza i jest 30 stopni wyższa ,którą miałaby ta warstwa w przypadku ogrzewania tylko przez Słońce. Uran W odległości prawie 2,9 mld km krąży wokół Słońca Uran, obiegając je w ciągu 84 lat. Okres obrotu wynosi blisko 17 godzin, co jest przyczyną spłaszczenia planety. Średnica planety wynosi ponad 51 tysięcy km, a jej masa jest tylko 14,5 razy większa od ziemskiej. Charakterystyczne dla Urana jest to że jego oś obrotu nachylona jest do jego orbity pod kątem 8 stopni, leży on więc "na boku", przy czym wszystkie znane księżyce krążą po orbitach prostopadłych do orbity planety. Neptun NEPTUN to ósma wg oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego. Elementy orbity: półoś wielka 4,50 · 109 km, mimośród 0,0087, nachylenie płaszczyzny orbity względem ekliptyki 1°46'20'', okres obiegu wokół Słońca 164,78 lat, okres obrotu ok. 18h, promień równikowy planety 24 764 km, nachylenie równika względem ekliptyki ok. 29°, masa 1,02 · 1026 kg, albedo 0,84, przyspieszenie na powierzchni 11,6 m/s2, temp. półsfery zwróconej do Słońca ok. –165°C (ok. 108 K). Pluton Pluton jest ostatnią ze znanych planet naszego układu. Obiega słońce w odległości prawie 6 mld km, w okresie 248 lat, po bardzo wydłużonej orbicie(przez co czasami znajduje się bliżej Słońca niż Neptun). Rozmiarem Pluton jest tylko trzykrotnie większy od największych planetoid, a mniejszy od wielu księżyców planetarnych Jego średnica wynosi 2320 km, a masa jest niecałe sześć razy mniejsza od masy księżyca ziemskiego. Planetoidy Główny pas planetoid to obszar między orbitami Marsa i Jowisza, gdzie porusza się większość (około 95%) maleńkich planetek zwanych właśnie planetoidami. Są to skaliste ciała o średnicach mniejszych od 1000km i większych od około 1km. Poruszające się w przestrzeni międzyplanetarnej obiekty mniejsze (granica jest umowna) nazywamy meteroidami. Astronomowie przypuszczają, że pas planetoid to kawałki planety, która nie zdołała się uformować z powodu silnego oddziaływania grawitacyjnego Jowisz i Marsa. Średnie odległości od Słońca- 420 do 520 mln km Przeciętne okresy obiegu wokół Słońca- od 3 do 6 lat Promienie- umownie od 1km do 1000km; największa planetoida- Ceres ma 466km Sumaryczna masa- około 15% masy Księżyca Średnia gęstość- około 2g/cm3 Bibliografia: Martyna Ch. Mapa astralna Układu Słonecznego na przełomie 41. i 42. tysiąclecia. Układ Słoneczny lub też System Terrański to serce całego Imperium Człowieka. Jest on centrum podsektora Sol, położonego w Sektorze Sol. Sam sektor natomiast położony jest w sercu całego Segmentum Solar. Kolebka ludzkości oraz stolica całego Imperium, do którego każdego imperialnego roku przybywają miliony pielgrzymów z różnych stron. Z tego miejsca bije Astronomican, jest to też siedziba wszystkich imperialnych instytucji. W porównaniu z resztą systemów gwiezdnych Układ Słoneczny jest prawdopodobnie jednym z najbardziej spokojnych miejsc we wszechświecie obok Ultramaru, którego nie tyczą żadne najazdy ze strony Xenos bądź Chaosu z racji olbrzymiej ilości wojsk skoncentrowanej na tym obszarze. Ta idylla jest jednak ułudna, ponieważ jest to miejsce walki o władzę między najpotężniejszymi ludźmi w Imperium, którzy zrobią wszystko, żeby zostać ulubieńcami Imperatora. Otoczony jest przez cztery światy-twierdze Adeptus Custodes - Szpon Aegis, Przewidywanie, Eyrie Prime oraz Wyrocznię Maximus. Historia[] Przed Imperium[] Ludzkość narodziła się właśnie w tym systemie gwiezdnym, na planecie znanej jako Ziemia, w trakcie okresu, który wiele tysiącleci później nazwany zostanie mianem Historii Starożytnej. Ewolucja człowieka z formy organizmu wodnego do ziemno-wodnego, żyjącego na drzewach trwała miliony lat. Dowody znalezione jednak w trakcie Noctis Aeterna oraz starożytna wiedza eldarska udowodniły zaskakujące informacje, a mianowicie że ludzie są efektem dzieła Przedwiecznych, którzy jednak nie przydzielili im żadnej roli i pozostawili na Ziemi samych sobie, żeby sami mogli zadecydować o swoim losie. Niestety żadne budowle tej enigmatycznej rasy nie ostały się przez następne tysiąclecia na żadnej z planet tego systemu gwiezdnego. Przez następne tysiąclecia ludzie przeszli rozwój ze stanu zwierząt żyjących na drzewach w dominujący gatunek i jedyną rasę rozumną na planecie. Stworzyli liczne plemiona, a potem narody, opanowując potęgę kamienia i metalu, a także rozpoczęli uprawę roślin, zmieniając tryb życia z koczowniczego na osiadły, zakładając pierwsze miasta. Na 8 tysięcy lat przed zakończeniem tego okresu narodził się Wieczny, jaki później będzie znany jako Imperator. W tym czasie ludzkość była prymitywną rasą monoplanetarną, tworząc państwa i prowadząc wojny[1]. Zmiana nadeszła dopiero w okresie znanym jako Epoka Terry. Był to czas wielkiego postępu oraz gwałtownego rozwoju mentalności, technologii oraz kultury homo sapiens. Wówczas to ani Imperium Eldarów, ani Orkowe Domeny nie zainteresowały się tym systemem, uważając go za mało znaczący i pozbawiony jakiegokolwiek znaczenia. Dzięki temu rasa ludzka mogła się w spokoju rozwijać. W pierwszym tysiącleciu ukształtowało się wiele z ich późniejszych fundamentów, jak feudalizm. Niestety postęp miał swoją cenę - nieświadomie ludzkość zrodziła w Osnowie świadomość trzech potwornym bytom wskutek swoich grzechów takich jak krucjaty czy plagi. Na początku, w 3. tysiącleciu podjęto decyzje, jakie zaowocowały osiedleniem się ludzi na Księżycu, a następnie na Marsie, który to jako pierwsza planeta w historii został terraformowany w ciągu zaledwie 100 lat. Jego ostateczne przemianowanie na planetę-bliźniaczkę Ziemi nastąpiło gdzieś około Z biegiem czasu ludzkość skolonizowała cały system, nie licząc jednak gazowych olbrzymów[2]. W trakcie Mrocznej Ery Technologii ludzkość dokonała pełnej kolonizacji rodzimego systemu gwiezdnego, czyniąc z niego centrum wszelkiej działalności swojego gatunku. W ciągu dwóch tysiącleci statki kolonizacyjne wysłane na inne planety w ramach Gwiezdnego Exodusu dokonały wielkiej transformacji wielu rozmaitych światów oraz stworzyły liczne mniejsze lub większe imperia bądź federacje. W tamtym czasie ludzkość dokonała też ponoć pierwszego kontaktu, po którym toczyły się tak zwane Obce Wojny[3]. W tym samym czasie pojawiać się zaczęli psionicy. Mimo wielu problemów ludzkość panowała nad galaktyką, a okres ten dziś wielu członków Adeptus Mechanicus nazywa Złotą Erą Ludzkości[4]. Kres tej epoki przyniósł Mechaniaklizm, bunt podstawy ludzkiej mocarstwowości w galaktyce - Ludzi z Żelaza. W wyniku tego ludzkość znalazła się na krawędzi zagłady, padała ofiarą Xenos, wybuchały wojny domowe, a wkrótce pojawiły się też demony. Dotknięty tymi wydarzeniami został też sam System Terrański. Niewiele dokumentów dotrwało do czasów Imperium Człowieka, lecz według nich najwyraźniej jednymi z głównych miejsc ataku zbuntowanych maszyn czy obcych były Terra i Mars. Przez 5 tysięcy lat, od końca Mechaniaklizmu w 25. tysiącleciu, galaktykę ogarnęła pożoga wielu wojen, mutacji i zniszczenia wiedzy poprzedniej epoki, jednak Układ Słoneczny ucierpiał na tym najmocniej. Odcięty od jakichkolwiek dostaw spoza rodzimych planet pogrążył się w anarchii i chaosie. Święta Terra została zamieniona w nuklearne pustkowia wskutek serii wielu wojen światowych, a wszelka normalna cywilizacja upadła. Mieszkańcy cofnęli się w rozwoju do techno-barbarzyńskich plemion, jak na przykład na Marsie czy do neo-feudalnych królestw jakie można było znaleźć na spustoszonej ojczyźnie ludzi. Układ Słoneczny cierpiał przez liczne Burze Spaczni, które go odcięły od reszty wszechświata[5]. Era Imperium[] Mapa Układu Słonecznego w dobie Wielkiej Krucjaty. Kres Epoce Walk postanowił położyć jeden człowiek - Imperator. Przejął on władzę nad Himalazją, górzystym krajem, skąd następnie rozpoczął serię konfliktów w celu zjednoczenia planety. Wojny te okrzyknięto mianem Wojen Zjednoczeniowych. Zjednoczywszy Terrę wkrótce doprowadził do unifikacji całego systemu gwiezdnego pod egidą nowo powstałego Imperium Człowieka. Jedne z planet podbił, inne natomiast, jak w przypadku Marsa, weszły w ramach paktu gwarantującego im swego rodzaju wewnętrzną niezależność względem terrańskiej władzy. Po zjednoczeniu Układ Słoneczny stał się sercem Imperium Człowieka z racji że Terra mianowała została światem tronowym, a więc miejscem gdzie panował Imperator Ludzkości. W ciągu następnych stuleci niezliczone światy przeszły pod władanie ludzkości, a do niego dołączali kolejni prymarchowie - stworzeni poprzez eksperymenty genetyczne ludzie, będący dziedzicami Imperatora. Imperium było jednak cieniem prawdziwej potęgi z czasów sprzed Mechaniaklizmu, mimo wszystko stało się najpotężniejszym wówczas tworem. Czasy te nazywane są Wielką Krucjatą. W tych czasach wojna nigdy nie doszła do rodzimego systemu gwiezdnego ludzkości. Dotarła dopiero w ramach Herezji Horusa - zdrady ponad połowy prymarchów na rzecz Zgubnych Mocy oraz rozpętania wojny domowej. Walki doszły nawet do samej Terry. Imperator jednak z pomocą lojalistów pokonał zdrajców, lecz cena była wysoka - spoczął na Złotym Tronie, gdzie spoczywa po dziś dzień. Zdrajcy natomiast byli ścigani przez następne stulecia, aż nie uciekli do trzech największych Burz Spaczni w galaktyce: Oka Grozy, Wiru Chaosu oraz Anomalii Hadex. Okres ten przeszedł do historii jako Wielkie Oczyszczenie, podczas którego lojaliści doprowadzili do zniszczenia mnóstwa kultów heretyckich i imperiów xenosjańskich w całej galaktyce[6]. Przez następne 10 tysięcy lat, aż do zniszczenia Cadii Układ Słoneczny był ostoją spokoju w ogarniętej Długą Wojną galaktyce, jednak wojny i tak tutaj docierały, jak Wojna Bestii, która niemalże zniszczyła młode państwo po Herezji Horusa czy Era Apostazji, kiedy to Imperium Człowieka pogrążyło się w wielkiej wojnie domowej. Po powstaniu Cicatrix Maledictum, System Terrański został oblężony po raz kolejny przez heretyków, jak niegdyś przez siły Horusa. W porę jednak przybył odrodzony prymarcha Roboute Guilliman, bohater i przywódca Ultramaru. Dziś, na początku 42. tysiąclecia oraz po ocaleniu Ziemi przed siłami Chaosu ponownie jest to centrum imperialnej władzy i jedno ze spokojniejszych, jeśli tak to można określić, miejsc w galaktyce, która wskutek działania Abaddona Profanatora została rozdarta na pół. Miejsca[] Planety[] Merkury - pierwsza planeta. Jest światem górniczym, wydobywa się tam surowce będące efektem wyrzutu masy Słońca bądź jeszcze inne, które pojawiły się tam wiele tysięcy lat przed powstaniem Imperium. Według podań panują tam klany złomiarskie, natomiast krótko po zakończeniu Herezji Horusa Siostry Ciszy oczyściły to miejsce ze wszelkich istniejących tam psioników[7]. Wenus - druga planeta w układzie. Jest to świat przemysłowy, niezależny względem marsjańskiego Mechanicus. Produkuje się tam kilka z ważnych przedmiotów życia imperialnego. Przemysł nigdy nie był rozwinięty jak na Marsie, wskutek czego planeta była pomniejszym ośrodkiem produkcyjnym względem pierwszego w historii świata-kuźni. W trakcie Wielkiej Krucjaty była zdominowana przez tak zwane Wiedźmy Wojny[8]. Terra - trzecia planeta w tym systemie gwiezdnym. Świat tronowy (stołeczny) Imperium Człowieka, miejsce gdzie funkcjonuje Astronomican oraz spoczywa na Złotym Tronie w Pałacu Imperialnym Bóg-Imperator. Jest największą z fortec w galaktyce, strzeżona przez mrowie okrętów kosmicznych i mniejszych pojazdów. Niegdyś znana jako Błękitna Planeta z racji swoich oceanów, dziś w całości pokryta miastami-ulami, gdzie mieszka bilion mieszkańców. Co warto zaznaczyć jest to też planeta macierzysta Imperialnych Pięści, jednego z pierwszych 20 zakonów Astartes[9]. Luna - jedyny księżyc Terry. Między nią a Terrą krąży Falanga, Fort Kosmiczny Imperialnych Pięści, będący ich kwaterą główną. Sama Luna z kolei to jedna wielka baza obrony stolicy Imperium. Dawno temu rządziły nią Geno-Kulty, dzięki którym Imperator stworzył swoich Marines oraz ich Prymarchów, dziś natomiast to cywilizowany, ale i martwy względem biosfery świat, jaki zamieniono w jedną wielką platformę bojową do obrony świata tronowego. Jest też miejscem istnienia Cytadeli Somnus, siedziby zakonu Sióstr Ciszy[10]. Mars - czwarta z planet w Układzie Słonecznym. Siedziba Adeptus Mechanicus oraz kwatera główna Floty Wojennej Solar. Nazywana również Czerwoną Planetą, względem ekosystemu jest bliźniaczo podobna do Ziemi, lecz teraz jest to największy w galaktyce świat-kuźnia, w której co roku na świat przychodzą miliardy pojazdów dla zaspokojenia imperialnej machiny wojennej i tyle samo produktów cywilnych[11]. Fobos - księżyc Marsa, niegdyś jeden z dwóch. Adeptus Mechanicus przekazało go Imperialnym Pięściom, jacy przemienili go w świat-fortecę, dzięki czemu serce imperialnego przemysłu jest dobrze strzeżone przez jednych z najlepszych spośród obrońców ludzkości. Dodatkowo prowadzi się tam rekrutację nowych braci zakonnych[12]. Ceres - planeta karłowata, żyjąca głównie z górnictwa oraz przemysłu, w którym przetwarzano wydobyte surowce na rozmaite wyroby. Społeczeństwo tego ciała niebieskiego żyje na orbitalnych stacjach, pozostawiając powierzchnię jedynie do prac górniczych. W pierwszych latach Wielkiej Krucjaty Imperium Człowieka założyło centralę komunikacji międzyplanetarnej[13]. Jowisz - piąta planeta i pierwszy z czterech wielkich gazowych olbrzymów. Jest zarówno gazowym olbrzymem, jak i światem górniczym, a jego przemysł niemalże graniczy z uznaniem go za świat-kuźnię. To główne stocznie Imperialnej Marynarki Wojennej w galaktyce, codziennie tworzy się oraz modernizuje na orbicie kolejne jednostki pod nadzorem Tech-kapłanów z Marsa[14]. Społeczeństwo tej planety żyje w stacjach orbitalnych, a jedną z najsłynniejszych jest Stacja Saros, gdzie ponoć wszystkie ulice są usiane złotem i srebrem, domy wykonano z marmuru, a ogrody są urządzone przy pomocy grawitacji jako wiszące w przestworzach. Miejsce to jest siedzibą jowiszańskich elit i jedynie Pałac Imperialny może się równać takiemu przepychowi[15]. Ganimedes - jeden z księżyców Jowisza, przeinaczony w trakcie Ery Indomitus na Aquila Adamant. W trakcie Ery Imperium była ona, w wyniku nieudanych eksperymentów z Osnową na polecenie Imperatora (prawdopodobnie projektu Imperialnej Osnowy) pustkowiem. W efekcie miejsce to opustoszało, a na powierzchni zostało tylko kilku naukowców Adeptus Mechanicus poszukujących paleotechnologii. Po przejęciu władzy przez prymarchę Guillimana Ganimedes została wybrana do roli centralnych fortec (org. Hub Fortress)[16]. Europa - jeden z księżyców Jowisza. Niegdyś skuta lodem bryła słodkiej wody, na przełomie Wielkiej Krucjaty i Herezji Horusa dokonano jej transformacji poprzez geo-inżynierię w wielki ocean[17]. Saturn - szósta planeta w Sol i drugi gazowy olbrzym. W czasach przed Imperium planetę najeżdżało kilka gatunków Xenos, przez co nigdy nie była tak liczna jak reszta terenów w Systemie Terrańskim tak mocno zasiedlona. Inkwizycja ustanowiła tutaj swoją bazę wypadową do akcji w reszcie galaktyki, a najważniejszą z działających i strzegącą tutaj porządku jest Ordo Malleus. Przyczyna jest jedna: Saturn mieści liczne laboratoria poświęcone radykalnym, wręcz oficjalnie zakazanym, badaniom Osnowy oraz demonicznego opętania[18]. Tytan - księżyc Saturna. Na Górze Anarch zlokalizowana jest siedziba 666. Zakonu Kosmicznych Marines, których istnienie jest objęte w Imperium Człowieka ścisłą tajemnicą. Lodowe ciało niebieskie jest bardzo niebezpieczne dla zamieszkujących go ludzi, co służy rekrutacji nowych członków bractwa. W 42. tysiącleciu pozostaje w rękach imperialnych łowców demonów[19][20]. ​​​​​Deimos - dawniej drugi z księżyców Marsa, obecnie satelita Tytana. W trakcie do zakończenia Herezji Horusa była na orbicie Marsa, lecz po jej zakończeniu informacje o jej istnieniu usunięto, a pośród mieszkańców Układu Słonecznego krąży legenda o jej zniszczeniu przez heretyków Horusa, lecz jest to nieprawda, ponieważ przekształcono ją w księżyc-kuźnię, produkującą na wyłączność sprzęt dla Szarych Rycerzy i krążący jako satelita księżyca Saturna - Tytana.[21]. Enceladus - jeden z księżyców Jowisza. Służy jako olbrzymia biblioteka zakazanej wiedzy na temat Chaosu i demonów, dlatego jej istnienie pozosta​​​​​​je w Imperium Człowieka tajemnicą, gdyż mogłoby to wiązać się z ryzykiem atencji ze strony Zgubnych Mocy. Szarzy Rycerze i Adeptus Custodes korzystają ze zdobytej tam wiedzy, by lepiej przygotować się na starcie z demonami i ich sługami​[22]. Uran - siódma planeta i trzeci gazowy olbrzym, będący w większości niezamieszkałym globem. Jego orbita i atmosfera są zajęte przez liczne ruiny po wysoce rozwiniętej kulturowo cywilizacji Azurytów, zniszczonych przez dziwną i nie do końca zbadaną plagę pochodzenia osnowiańskiego. W czasach po ich zniszczeniu przez Imperialne Pięści w ramach skrócenia mąk przez chorobę ludzie ponownie rozpoczęli zasiedlać te obszary[23]. Neptun - ostatnia z planet i gazowych olbrzymów. Skolonizowany w trakcie Ery Terry stał się miejscem uznawanym za pogranicze cywilizacji w tym systemie gwiezdnym. Gdy miała miejsce Epoka Walk populacja doznała wielu mutacji, przez co Imperator nakazał ich wszystkich zabić. Zadanie to zostało wykonane, a od Wielkiej Krucjaty planeta jest poddawana silnej kolonizacji. Dzięki słynnej Bramie Elysiańskiej planeta stanowi główne centrum podróży dla pojazdów wlatujących do lub wylatujących z Osnowy, a celem których jest Sol[24][25]. Pluton - planeta karłowata, razem z Neptunem jest właściwie bramą rodzimego systemu gwiezdnego człowieka. O ile jednak Neptun jest dobrze obwarowany, o tyle Pluton przekształcono w zewnętrzny mur, ponieważ głównym celem tego ciała niebieskiego jest wstrzymać na krótko nacierającego nieprzyjaciela i ostrzec go przed nim Terrę i Marsa. Swój stan jako bramy do Sol zawdzięcza Bramie Kthonickiej, dzięki której pojazdy kosmiczne mogą bezpieczne wlatywać i wylatywać jeśli chodzi o Osnowę, a których to pochodzenie sięga czasów Mrocznej Ery Technologii[26][27]. Obiekty sztuczne[] Brama Elysiańska - jedno z pierwszych przejść pozwalających pojazdom kosmicznym na podróżowanie w Osnowie, zbudowane w okolicy Neptuna w czasach Ery Technologii. Podczas Wojny Słonecznej miejsce zaciekłych walk między siłami Imperatora, a Horusa, z czego te drugie były kierowane przez Abaddona Profanatora[28]. Brama Kthonicka - położone w okolicy Plutona wrota do Osnowy z czasów Mrocznej Epoki Technologii, są w zasadzie bramą Układu Słonecznego. Mając nad nimi kontrolę flota imperialna może zniszczyć wojska wroga zanim te w ogóle zdołają wlecieć do systemu. Podczas Wojny Słonecznej zdobyte po długiej bitwie przez Chaos, a następnie wykorzystane do odcięcia większości sił lojalistycznych od galaktyki[29]. Kometa - prastara platforma bojowa z czasów Ery Technologii, w czasach Wielkiej Krucjaty zdobyta przez Imperatora i wysłana do rodzimego systemu gwiezdnego ludzi. Według notatek Mechanicus ta potężna machina bojowa pojawia się w Układzie Słonecznym raz na tysiąc imperialnych lat[30]. Artefakt 9-Kappa-Mu - starożytny artefakt z czasów Ery Technologii, dane na jego temat zostały przez imperialną Inkwizycję utajnione, a wszelka wiedza o nim pozostaje poza zasięgiem opinii publicznej, przede wszystkim dlatego że cała posiada technologię maskującą. Orbituje między Wenus, a Ziemią. Wedle badań specjalnych grup Mechanicus jest to obiekt pochodzenia xenosjańskiego[31]. Falanga - Fort Kosmiczny Imperialnych Pięści, orbitujący wokół Terry, położony między nią, a Luną. Jest centrum dowodzenia obroną Układu Słonecznego oraz siedzibą główną tegoż zakonu Astartes. W chwili obecnej to najpotężniejsza jednostka w arsenale Imperium.[32]. Ciekawostki[] Rola Układu Słonecznego jako stolicy ludzkości we wszechświecie jest powszechnym zjawiskiem w literaturze fantastycznonaukowej. Przypisy[] ↑ Codex: Necrons (3-cia edycja), s. 9 ↑ White Dwarf 140 (UK), rozdział Space Fleet, podrozdział Adeptus Mechanicus, sekcja Mars - The Workshop of the Imperium; s. 63 ↑ Po ang. Alien Wars. ↑ Galaxy In Flames, s. 156 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), s. 9 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), s .10-11. ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Nemesis: Wojna w Cieniach (opowiadanie Jamesa Swallowa), rozdział 6, s. 79. ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Nemesis: Wojna w Cieniach (opowiadanie Jamesa Swallowa), rozdział 6, s. 84 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Nemesis: Wojna w Cieniach (opowiadanie Jamesa Swallowa), rozdział 6, s. 84. ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Grey Knights (8-ma edycja), s. 8 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), mapa ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), s. 30 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), s. 30 ↑ Solar War (powieść), s. 31 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), s. 30 ↑ Solar War (powieść), s. 31 ↑ Solar War (powieść), s. 31 ↑ Solar War (powieść), s. 31 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), s. 29 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja), s. 29 ↑ Codex: Adeptus Custodes (8-ma edycja); mapa; s. 30

z czego można zrobić planety do układu słonecznego